{"id":7372,"date":"2015-03-30T23:00:20","date_gmt":"2015-03-31T02:00:20","guid":{"rendered":"http:\/\/scienceblogs.com.br\/hypercubic\/?p=7372"},"modified":"2015-03-30T23:00:20","modified_gmt":"2015-03-31T02:00:20","slug":"novas-sobre-uma-velha-nova","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/hypercubic\/2015\/03\/novas-sobre-uma-velha-nova\/","title":{"rendered":"Novas sobre uma velha Nova"},"content":{"rendered":"<figure style=\"width: 811px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"http:\/\/scienceblogs.com.br\/hypercubic\/files\/2015\/03\/Heveliusnovaof1670.jpg\" data-rel=\"lightbox-image-0\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" style=\"float: none;padding-top: 0px;padding-left: 0px;margin-left: auto;padding-right: 0px;margin-right: auto;border: 0px\" title=\"\" src=\"http:\/\/scienceblogs.com.br\/hypercubic\/files\/2015\/03\/Heveliusnovaof1670_thumb.jpg\" alt=\"Heveliusnovaof1670\" width=\"811\" height=\"800\" border=\"0\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-caption-text\">A Nova de Hevelius: destacada em vermelho, essa estrela foi a primeira nova da astronomia moderna<\/figcaption><\/figure>\n<p align=\"justify\">\n<p align=\"justify\">Naquela noite de 25 de julho de 1670, um dos mais importantes astr\u00f4nomos da Europa estava bastante ocupado. Uma nova estrela aparecera nos c\u00e9us e era preciso registrar o acontecimento. Na Pol\u00f4nia, <a href=\"http:\/\/pt.wikipedia.org\/wiki\/Johannes_Hevelius\">Johannes Hevelius<\/a> (1611-1689) notou uma intrusa na constela\u00e7\u00e3o do Cisne. Mais de tr\u00eas s\u00e9culos depois, o fen\u00f4meno est\u00e1 finalmente explicado.<!--more--><\/p>\n<p align=\"justify\">A longa jornada para entender aquela apari\u00e7\u00e3o come\u00e7ou com uma correspond\u00eancia publicado pelo pr\u00f3prio Hevelius no primeiro peri\u00f3dico cient\u00edfico moderno, as <em>Philosophical Transactions<\/em> da Royal Society. Em sua carta, o astr\u00f4nomo pioneiro da cartografia lunar localizava e descrevia o que chamava de <em>nova sub capite Cygni<\/em> \u2014 uma nova estrela sob a cabe\u00e7a do Cisne.<\/p>\n<p align=\"justify\">Quando apareceu, a Nova de 1670 foi facilmente vista a olho nu nos meses seguintes. Depois disso ela desapareceu e reapareceu duas vezes (em mar\u00e7o-abril de 1671 e mar\u00e7o-maio de 1672) antes de se apagar por completo. Por mais detalhada que tenha sido sua descri\u00e7\u00e3o \u2014 a primeira do g\u00eanero realizada pela astronomia moderna \u2014, a Nova de Hevelius permaneceu inexplic\u00e1vel durante trezentos anos. Mesmo com os telesc\u00f3pios cada vez mais potentes dos s\u00e9culos seguintes, n\u00e3o se enxergava nada debaixo da cabe\u00e7a do Cisne.<\/p>\n<p align=\"justify\">Foi somente no s\u00e9culo XX que os f\u00edsicos ensinaram aos astr\u00f4nomos o que as estrelas s\u00e3o e como funcionam. As <a href=\"http:\/\/pt.wikipedia.org\/wiki\/Nova\">novas<\/a> dos tempos antigos nada mais eram que catacl\u00edsmicas explos\u00f5es nucleares causadas por ac\u00famulo de hidrog\u00eanio e h\u00e9lio em an\u00e3s brancas que giram ao redor de gigantes vermelhas. Subitamente, estrelas que mal se observam podem ficar vis\u00edveis em plena luz do dia.<\/p>\n<figure style=\"width: 400px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"http:\/\/scienceblogs.com.br\/hypercubic\/files\/2015\/03\/Nova-diagram-NASA-400x2901-400x290.jpg\" data-rel=\"lightbox-image-1\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\"><img decoding=\"async\" style=\"float: none;padding-top: 0px;padding-left: 0px;margin-left: auto;padding-right: 0px;margin-right: auto;border: 0px\" title=\"\" src=\"http:\/\/scienceblogs.com.br\/hypercubic\/files\/2015\/03\/Nova-diagram-NASA-400x2901-400x290_thumb.jpg\" alt=\"Nova-diagram-NASA-400x2901-400x290\" width=\"400\" height=\"289\" border=\"0\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-caption-text\">Esquema b\u00e1sico e uma nova cl\u00e1ssica: a an\u00e3 branca sorve um fluxo de g\u00e1s de uma companheira maior at\u00e9 explodir.<\/figcaption><\/figure>\n<p align=\"justify\">\n<p align=\"justify\">Exceto a Nova de 1670, cuja natureza continuava inexplicada. Sua variabilidade e seus reaparecimentos antes do sumi\u00e7o n\u00e3o se encaixavam com as modernas teorias da evolu\u00e7\u00e3o estelar. O mist\u00e9rio s\u00f3 come\u00e7ou a se dissipar em 1982, quando Moffat e Shara encontraram uma nebulosa bem t\u00eanue na regi\u00e3o da Nova de 1670. Sua dist\u00e2ncia foi estimada em 1800 anos-luz e sua localiza\u00e7\u00e3o exata seria na constela\u00e7\u00e3o de <a href=\"http:\/\/pt.wikipedia.org\/wiki\/Vulpecula\">Vulpecula<\/a> (Raposa), donde o seu outro nome, Nova Vul 1670.<\/p>\n<p align=\"justify\">A Nova descoberta pelo polon\u00eas Hevelius no s\u00e9culo XVII acabaria explicada por outro astr\u00f4nomo polon\u00eas no s\u00e9culo XXI. Seu nome \u00e9 Tomasz Kaminski. Junto com sua equipe do Instituto Max Planck de Radioastronomia, em Bonn (Alemanha), Kaminski usou o <a href=\"http:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Atacama_Pathfinder_Experiment\">APEX<\/a> (situado no Chile) e o <a href=\"http:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Submillimeter_Array\">SMA<\/a> (Submillimeter Array, do Hava\u00ed) para varrer a \u00e1rea abaixo da cabe\u00e7a do Cisne com ondas de comprimentos milim\u00e9trico e submilim\u00e9trico.Tamb\u00e9m foram feitas medidas das raz\u00f5es entre os diferentes is\u00f3topos nos gases da nebulosa e estudos de composi\u00e7\u00e3o qu\u00edmica.<\/p>\n<p align=\"justify\">\u201cN\u00f3s descobrimos que as vizinhan\u00e7as dos escombros [da Nova] est\u00e3o banhadas numa mistura gasosa fria e rica em mol\u00e9culas, como uma composi\u00e7\u00e3o qu\u00edmica bastante incomum\u201d, declarou Kaminski ao <em><a href=\"http:\/\/phys.org\/news\/2015-03-colliding-stars-enigmatic-17th-century.html\">Phys.org<\/a><\/em>.<\/p>\n<figure style=\"width: 800px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"http:\/\/scienceblogs.com.br\/hypercubic\/files\/2015\/03\/NovaVul1670.jpg\" data-rel=\"lightbox-image-2\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\"><img decoding=\"async\" style=\"padding-top: 0px;padding-left: 0px;padding-right: 0px;border: 0px\" title=\"\" src=\"http:\/\/scienceblogs.com.br\/hypercubic\/files\/2015\/03\/NovaVul1670_thumb.jpg\" alt=\"NovaVul1670\" width=\"800\" height=\"800\" border=\"0\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-caption-text\">Restos da Nova Vul 1670, registrados em ondas submilim\u00e9tricas por Kaminski et. al. [Imagem: Kaminski\/ESO]<\/figcaption><\/figure>\n<p align=\"justify\">\n<p align=\"justify\">A nova sobre a velha Nova \u2014 publicada na edi\u00e7\u00e3o de 23\/03 da <em>Nature<\/em> \u2014 \u00e9 que a massa do material resfriado seria muito grande para ser produto de uma simples nova. Mas se n\u00e3o era uma nova, o que foi? Para Kaminski, foi uma colis\u00e3o entre duas estrelas.<\/p>\n<h2 align=\"justify\">Nova e meia: quando estrelas colidem<\/h2>\n<p align=\"justify\">Quando estrelas colidem, ocorre uma megaexplos\u00e3o e a mat\u00e9ria do par se espalha rapidamente. No entanto, \u00e0 medida que se espalha, os escombros estelares v\u00e3o se resfriando. O que sobra da batida \u00e9 uma estrela s\u00f3, um tanto deformada e que pode depois sofrer explos\u00f5es adicionais caso a mat\u00e9ria ejetada volte a cair sobre ela. Essa sequ\u00eancia de eventos explicaria o s\u00fabito clar\u00e3o da Nova de 1670, seguido de um apagamento e novas explos\u00f5es nos meses seguintes. A estrela resultante n\u00e3o seria muito maior que as originais e, sendo fraca, teria sumido de vista.<\/p>\n<p align=\"justify\">O fen\u00f4meno do choque entre estrelas \u2014 conhecido como <a href=\"http:\/\/pt.wikipedia.org\/wiki\/Nova_luminosa_vermelha\">transiente vermelho ou nova luminosa vermelha (NLV)<\/a> \u2014 \u00e9 raro e s\u00f3 passou a ser observado no \u00faltimo quarto de s\u00e9culo. Por ter sido pouco observado, esse tipo de evento ainda n\u00e3o tem classifica\u00e7\u00e3o clara. Alguns classificam uma NLV como um subtipo de nova cl\u00e1ssica. Outros, o pr\u00f3prio Kaminski, veem nos transientes uma classe inteiramente distinta, intermedi\u00e1ria entre as novas cl\u00e1ssicas e as supernovas. Seria, portanto, algo como uma nova e meia.<\/p>\n<figure style=\"width: 854px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"http:\/\/scienceblogs.com.br\/hypercubic\/files\/2015\/03\/V838.jpg\" data-rel=\"lightbox-image-3\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" style=\"float: none;padding-top: 0px;padding-left: 0px;margin-left: auto;padding-right: 0px;margin-right: auto;border: 0px\" title=\"\" src=\"http:\/\/scienceblogs.com.br\/hypercubic\/files\/2015\/03\/V838_thumb.jpg\" alt=\"V838\" width=\"854\" height=\"506\" border=\"0\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-caption-text\">V838 Monocerotis: sua evolu\u00e7\u00e3o \u00e9 considerada t\u00edpica dos transientes vermelhos<\/figcaption><\/figure>\n<p align=\"justify\">\n<p align=\"justify\">O primeiro transiente vermelho observado foi a estrela vermelha M31 RV, da gal\u00e1xia de Andr\u00f4meda, em 1988. Em 1994, foi a vez da primeira nova luminosa vermelha de nossa gal\u00e1xia, V4332 Sgr. Uma das imagens mais ic\u00f4nicas da astronomia do s\u00e9culo XXI \u2014 V838 Mon (acima) \u2014 tamb\u00e9m \u00e9 uma transiente vermelha. A velha Nova de 1670 \u00e9 a mais nova da lista e, por estar num est\u00e1gio mais avan\u00e7ado, seu estudo pode ajudar a entender como esse fen\u00f4meno evolui.<\/p>\n<h2 align=\"justify\">Refer\u00eancias<\/h2>\n<p style=\"padding-left: 30px\" align=\"justify\"><a href=\"http:\/\/scienceblogs.com.br\/hypercubic\/files\/2012\/07\/rb2_large_gray25.png\" data-rel=\"lightbox-image-4\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-full wp-image-3123\" src=\"http:\/\/scienceblogs.com.br\/hypercubic\/files\/2012\/07\/rb2_large_gray25.png\" alt=\"rb2_large_gray25\" width=\"70\" height=\"85\" \/><\/a>KAMINSKI, T. et. al. <strong>Nuclear ashes and outflow in the oldest known eruptive star Nova Vul 1670<\/strong> [Cinzas nucleares fluxos exteriores na mais antinga estrela eruptiva conhecida, Nova Vul 1670]. <em>Nature<\/em>, 23 de mar\u00e7o de 2015. <a href=\"http:\/\/www.nature.com\/nature\/journal\/vaop\/ncurrent\/full\/nature14257.html\">doi:10.1038\/nature14257<\/a><\/p>\n<p style=\"padding-left: 30px\">SHARA, M. M.; MOFFAT, A. F. J. <strong>The recovery of CK Vulpeculae (Nova 1670) &#8211; The oldest &#8216;old nova&#8217; <\/strong>[A redescoberta de CK Vulpeculae (Nova 1670) \u2013 A mais antiga \u2018velha nova\u2019]. Astrophysical Journal, vol. 258, July 1, 1982, p. L41-L44<\/p>\n<p style=\"padding-left: 30px\">HEVELIUS, J. <strong>An Extract of a Letter, Written to the Publisher by the Excellent Johannes Hevelius, Concerning, His Further Observations of the New Star Near the Beak of the Swan<\/strong> [Extrato de uma carta escrita ao editor pelo Excelente Sr. Johanes Hevelius sobre suas observa\u00e7\u00f5es adicionais da Nova estrela perto do Bico do Cisne] <em>Phil Trans R Soc.<\/em> 1671 6 69-80 2197; <a href=\"http:\/\/rstl.royalsocietypublishing.org\/content\/6\/69-80\/2197\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">doi: 10.1098\/rstl.1671.0027<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Naquela noite de 25 de julho de 1670, um dos mais importantes astr\u00f4nomos da Europa estava bastante ocupado. Uma nova estrela aparecera nos c\u00e9us e era preciso registrar o acontecimento. Na Pol\u00f4nia, Johannes Hevelius (1611-1689) notou uma intrusa na constela\u00e7\u00e3o do Cisne. Mais de tr\u00eas s\u00e9culos depois, o fen\u00f4meno est\u00e1 finalmente explicado.<\/p>\n","protected":false},"author":486,"featured_media":7375,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_eb_attr":"","_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"material-hide-sections":[],"pgc_sgb_lightbox_settings":"","_vp_format_video_url":"","_vp_image_focal_point":[],"footnotes":""},"categories":[25,53,86,160],"tags":[1018,1801,2452,2453,2454,2666,3046,3318],"class_list":["post-7372","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-astronomia","category-ciencia","category-divulgacao-cientifica","category-historia","tag-colisao-estelar","tag-hevelius","tag-nova","tag-nova-1670","tag-nova-luminosa-vermelha","tag-phys-org","tag-sec-xvii","tag-transiente-vermelho"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.9 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Novas sobre uma velha Nova - hypercubic<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/hypercubic\/2015\/03\/novas-sobre-uma-velha-nova\/\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Escrito por\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Renato Pincelli\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. tempo de leitura\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"5 minutos\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.blogs.unicamp.br\\\/hypercubic\\\/2015\\\/03\\\/novas-sobre-uma-velha-nova\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.blogs.unicamp.br\\\/hypercubic\\\/2015\\\/03\\\/novas-sobre-uma-velha-nova\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Renato Pincelli\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.blogs.unicamp.br\\\/hypercubic\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/c7be1e2811d061a75d3b4f4960eb53bd\"},\"headline\":\"Novas sobre uma velha Nova\",\"datePublished\":\"2015-03-31T02:00:20+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.blogs.unicamp.br\\\/hypercubic\\\/2015\\\/03\\\/novas-sobre-uma-velha-nova\\\/\"},\"wordCount\":1047,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.blogs.unicamp.br\\\/hypercubic\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.blogs.unicamp.br\\\/hypercubic\\\/2015\\\/03\\\/novas-sobre-uma-velha-nova\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.blogs.unicamp.br\\\/hypercubic\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/249\\\/2015\\\/03\\\/Heveliusnovaof1670_thumb1.jpg\",\"keywords\":[\"colis\u00e3o estelar\",\"Hevelius\",\"Nova\",\"Nova 1670\",\"nova luminosa vermelha\",\"Phys.org\",\"s\u00e9c. XVII\",\"transiente vermelho\"],\"articleSection\":[\"astronomia\",\"ci\u00eancia\",\"divulga\u00e7\u00e3o cient\u00edfica\",\"hist\u00f3ria\"],\"inLanguage\":\"pt-BR\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.blogs.unicamp.br\\\/hypercubic\\\/2015\\\/03\\\/novas-sobre-uma-velha-nova\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.blogs.unicamp.br\\\/hypercubic\\\/2015\\\/03\\\/novas-sobre-uma-velha-nova\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.blogs.unicamp.br\\\/hypercubic\\\/2015\\\/03\\\/novas-sobre-uma-velha-nova\\\/\",\"name\":\"Novas sobre uma velha Nova - hypercubic\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.blogs.unicamp.br\\\/hypercubic\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.blogs.unicamp.br\\\/hypercubic\\\/2015\\\/03\\\/novas-sobre-uma-velha-nova\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.blogs.unicamp.br\\\/hypercubic\\\/2015\\\/03\\\/novas-sobre-uma-velha-nova\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.blogs.unicamp.br\\\/hypercubic\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/249\\\/2015\\\/03\\\/Heveliusnovaof1670_thumb1.jpg\",\"datePublished\":\"2015-03-31T02:00:20+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.blogs.unicamp.br\\\/hypercubic\\\/2015\\\/03\\\/novas-sobre-uma-velha-nova\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pt-BR\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.blogs.unicamp.br\\\/hypercubic\\\/2015\\\/03\\\/novas-sobre-uma-velha-nova\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pt-BR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.blogs.unicamp.br\\\/hypercubic\\\/2015\\\/03\\\/novas-sobre-uma-velha-nova\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.blogs.unicamp.br\\\/hypercubic\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/249\\\/2015\\\/03\\\/Heveliusnovaof1670_thumb1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.blogs.unicamp.br\\\/hypercubic\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/249\\\/2015\\\/03\\\/Heveliusnovaof1670_thumb1.jpg\",\"width\":811,\"height\":800},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.blogs.unicamp.br\\\/hypercubic\\\/2015\\\/03\\\/novas-sobre-uma-velha-nova\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"In\u00edcio\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.blogs.unicamp.br\\\/hypercubic\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Novas sobre uma velha Nova\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.blogs.unicamp.br\\\/hypercubic\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.blogs.unicamp.br\\\/hypercubic\\\/\",\"name\":\"hypercubic\",\"description\":\"um hyperespa\u00e7o de ideias\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.blogs.unicamp.br\\\/hypercubic\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.blogs.unicamp.br\\\/hypercubic\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pt-BR\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.blogs.unicamp.br\\\/hypercubic\\\/#organization\",\"name\":\"hypercubic\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.blogs.unicamp.br\\\/hypercubic\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pt-BR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.blogs.unicamp.br\\\/hypercubic\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.blogs.unicamp.br\\\/hypercubic\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/249\\\/2022\\\/11\\\/cropped-Capa-do-Facebook-851x315-px.-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.blogs.unicamp.br\\\/hypercubic\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/249\\\/2022\\\/11\\\/cropped-Capa-do-Facebook-851x315-px.-1.png\",\"width\":197,\"height\":211,\"caption\":\"hypercubic\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.blogs.unicamp.br\\\/hypercubic\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/hypercubicBR\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/hypercubic.blog\\\/\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.blogs.unicamp.br\\\/hypercubic\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/c7be1e2811d061a75d3b4f4960eb53bd\",\"name\":\"Renato Pincelli\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pt-BR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/ea6f8dd90510e820f465bc6a0210a398696be86dc9446fbf6420603bafe2a9fb?s=96&d=retro&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/ea6f8dd90510e820f465bc6a0210a398696be86dc9446fbf6420603bafe2a9fb?s=96&d=retro&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/ea6f8dd90510e820f465bc6a0210a398696be86dc9446fbf6420603bafe2a9fb?s=96&d=retro&r=g\",\"caption\":\"Renato Pincelli\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/www.blogs.unicamp.br\\\/hypercubic\\\/author\\\/hypercubic\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Novas sobre uma velha Nova - hypercubic","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/hypercubic\/2015\/03\/novas-sobre-uma-velha-nova\/","twitter_misc":{"Escrito por":"Renato Pincelli","Est. tempo de leitura":"5 minutos"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/hypercubic\/2015\/03\/novas-sobre-uma-velha-nova\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/hypercubic\/2015\/03\/novas-sobre-uma-velha-nova\/"},"author":{"name":"Renato Pincelli","@id":"https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/hypercubic\/#\/schema\/person\/c7be1e2811d061a75d3b4f4960eb53bd"},"headline":"Novas sobre uma velha Nova","datePublished":"2015-03-31T02:00:20+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/hypercubic\/2015\/03\/novas-sobre-uma-velha-nova\/"},"wordCount":1047,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/hypercubic\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/hypercubic\/2015\/03\/novas-sobre-uma-velha-nova\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/hypercubic\/wp-content\/uploads\/sites\/249\/2015\/03\/Heveliusnovaof1670_thumb1.jpg","keywords":["colis\u00e3o estelar","Hevelius","Nova","Nova 1670","nova luminosa vermelha","Phys.org","s\u00e9c. XVII","transiente vermelho"],"articleSection":["astronomia","ci\u00eancia","divulga\u00e7\u00e3o cient\u00edfica","hist\u00f3ria"],"inLanguage":"pt-BR","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/hypercubic\/2015\/03\/novas-sobre-uma-velha-nova\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/hypercubic\/2015\/03\/novas-sobre-uma-velha-nova\/","url":"https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/hypercubic\/2015\/03\/novas-sobre-uma-velha-nova\/","name":"Novas sobre uma velha Nova - hypercubic","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/hypercubic\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/hypercubic\/2015\/03\/novas-sobre-uma-velha-nova\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/hypercubic\/2015\/03\/novas-sobre-uma-velha-nova\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/hypercubic\/wp-content\/uploads\/sites\/249\/2015\/03\/Heveliusnovaof1670_thumb1.jpg","datePublished":"2015-03-31T02:00:20+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/hypercubic\/2015\/03\/novas-sobre-uma-velha-nova\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pt-BR","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/hypercubic\/2015\/03\/novas-sobre-uma-velha-nova\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pt-BR","@id":"https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/hypercubic\/2015\/03\/novas-sobre-uma-velha-nova\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/hypercubic\/wp-content\/uploads\/sites\/249\/2015\/03\/Heveliusnovaof1670_thumb1.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/hypercubic\/wp-content\/uploads\/sites\/249\/2015\/03\/Heveliusnovaof1670_thumb1.jpg","width":811,"height":800},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/hypercubic\/2015\/03\/novas-sobre-uma-velha-nova\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"In\u00edcio","item":"https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/hypercubic\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Novas sobre uma velha Nova"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/hypercubic\/#website","url":"https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/hypercubic\/","name":"hypercubic","description":"um hyperespa\u00e7o de ideias","publisher":{"@id":"https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/hypercubic\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/hypercubic\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pt-BR"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/hypercubic\/#organization","name":"hypercubic","url":"https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/hypercubic\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pt-BR","@id":"https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/hypercubic\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/hypercubic\/wp-content\/uploads\/sites\/249\/2022\/11\/cropped-Capa-do-Facebook-851x315-px.-1.png","contentUrl":"https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/hypercubic\/wp-content\/uploads\/sites\/249\/2022\/11\/cropped-Capa-do-Facebook-851x315-px.-1.png","width":197,"height":211,"caption":"hypercubic"},"image":{"@id":"https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/hypercubic\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/hypercubicBR\/","https:\/\/www.instagram.com\/hypercubic.blog\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/hypercubic\/#\/schema\/person\/c7be1e2811d061a75d3b4f4960eb53bd","name":"Renato Pincelli","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pt-BR","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ea6f8dd90510e820f465bc6a0210a398696be86dc9446fbf6420603bafe2a9fb?s=96&d=retro&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ea6f8dd90510e820f465bc6a0210a398696be86dc9446fbf6420603bafe2a9fb?s=96&d=retro&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ea6f8dd90510e820f465bc6a0210a398696be86dc9446fbf6420603bafe2a9fb?s=96&d=retro&r=g","caption":"Renato Pincelli"},"url":"https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/hypercubic\/author\/hypercubic\/"}]}},"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/hypercubic\/wp-content\/uploads\/sites\/249\/2015\/03\/Heveliusnovaof1670_thumb1.jpg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/hypercubic\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7372","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/hypercubic\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/hypercubic\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/hypercubic\/wp-json\/wp\/v2\/users\/486"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/hypercubic\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7372"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/hypercubic\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7372\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/hypercubic\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7375"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/hypercubic\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7372"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/hypercubic\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7372"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/hypercubic\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7372"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}