{"id":1364,"date":"2021-02-19T00:00:00","date_gmt":"2021-02-19T03:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/linhadefundo\/?p=1364"},"modified":"2021-02-19T00:00:00","modified_gmt":"2021-02-19T03:00:00","slug":"corrigindo-boatos-de-forma-estrategica","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/linhadefundo\/2021\/02\/19\/corrigindo-boatos-de-forma-estrategica\/","title":{"rendered":"Corrigindo boatos de forma estrat\u00e9gica"},"content":{"rendered":"<p>[et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; fullwidth=&#8221;on&#8221; admin_label=&#8221;cabecalho&#8221; _builder_version=&#8221;4.4.6&#8243; background_color=&#8221;#ffc723&#8243; saved_tabs=&#8221;all&#8221;][et_pb_fullwidth_header title=&#8221;Cap\u00edtulo 15&#8243; subhead=&#8221;@ET-DC@eyJkeW5hbWljIjp0cnVlLCJjb250ZW50IjoicG9zdF90aXRsZSIsInNldHRpbmdzIjp7ImJlZm9yZSI6IiIsImFmdGVyIjoiIn19@&#8221; text_orientation=&#8221;center&#8221; button_one_text=&#8221;@ET-DC@eyJkeW5hbWljIjp0cnVlLCJjb250ZW50IjoicG9zdF9jYXRlZ29yaWVzIiwic2V0dGluZ3MiOnsiYmVmb3JlIjoiIiwiYWZ0ZXIiOiIiLCJsaW5rX3RvX3Rlcm1fcGFnZSI6Im9uIiwic2VwYXJhdG9yIjoiIHwgIiwiY2F0ZWdvcnlfdHlwZSI6ImNhdGVnb3J5In19@&#8221; logo_image_url=&#8221;https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/linhadefundo\/wp-content\/uploads\/sites\/268\/2021\/10\/factcheck.png&#8221; content_max_width_tablet=&#8221;&#8221; content_max_width_phone=&#8221;&#8221; content_max_width_last_edited=&#8221;on|phone&#8221; admin_label=&#8221;T\u00cdTULO&#8221; _builder_version=&#8221;4.4.6&#8243; _dynamic_attributes=&#8221;title,button_one_text,subhead&#8221; title_font=&#8221;Aclonica||||||||&#8221; title_text_align=&#8221;center&#8221; title_text_color=&#8221;#ff5413&#8243; title_font_size=&#8221;25px&#8221; content_text_color=&#8221;#100617&#8243; subhead_font=&#8221;Aclonica||||||||&#8221; subhead_text_color=&#8221;#000b1c&#8221; subhead_font_size=&#8221;40px&#8221; subhead_line_height=&#8221;1.1em&#8221; background_color=&#8221;#ffc723&#8243; custom_button_one=&#8221;on&#8221; button_one_text_color=&#8221;#ff5413&#8243; button_one_icon=&#8221;%%36%%&#8221; custom_margin=&#8221;||||false|false&#8221; custom_margin_tablet=&#8221;&#8221; custom_margin_phone=&#8221;&#8221; custom_margin_last_edited=&#8221;on|phone&#8221; custom_padding=&#8221;0px||0px||false|false&#8221; custom_padding_tablet=&#8221;&#8221; custom_padding_phone=&#8221;&#8221; custom_padding_last_edited=&#8221;on|desktop&#8221; title_font_size_last_edited=&#8221;off|phone&#8221; subhead_font_size_tablet=&#8221;&#8221; subhead_font_size_phone=&#8221;25px&#8221; subhead_font_size_last_edited=&#8221;on|phone&#8221; border_color_all_image=&#8221;#100617&#8243; title__hover_enabled=&#8221;on|desktop&#8221;]<\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">p. 108-112<\/span><\/p>\n<p>[\/et_pb_fullwidth_header][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; admin_label=&#8221;meta&#8221; _builder_version=&#8221;4.4.6&#8243; background_color=&#8221;#eeeeee&#8221; background_enable_image=&#8221;off&#8221; parallax=&#8221;on&#8221; min_height=&#8221;618px&#8221; max_height=&#8221;672px&#8221; max_height_tablet=&#8221;1000px&#8221; max_height_phone=&#8221;&#8221; max_height_last_edited=&#8221;on|phone&#8221; custom_margin=&#8221;||-1px|||&#8221; custom_margin_tablet=&#8221;&#8221; custom_margin_phone=&#8221;&#8221; custom_margin_last_edited=&#8221;on|phone&#8221; custom_padding=&#8221;||8px|||&#8221; top_divider_style=&#8221;slant2&#8243; top_divider_color=&#8221;#ffc723&#8243; top_divider_flip=&#8221;vertical&#8221; top_divider_height_tablet=&#8221;72px&#8221; top_divider_height_phone=&#8221;40px&#8221; top_divider_height_last_edited=&#8221;on|desktop&#8221;][et_pb_row admin_label=&#8221;faixa bege&#8221; _builder_version=&#8221;4.4.6&#8243; custom_margin_tablet=&#8221;&#8221; custom_margin_phone=&#8221;&#8221; custom_margin_last_edited=&#8221;on|desktop&#8221;][et_pb_column type=&#8221;4_4&#8243; _builder_version=&#8221;4.4.6&#8243;][et_pb_text admin_label=&#8221;data e autores&#8221; _builder_version=&#8221;4.4.6&#8243; text_text_color=&#8221;#917881&#8243; text_font_size=&#8221;18px&#8221; text_line_height=&#8221;1em&#8221; background_color=&#8221;rgba(0,0,0,0)&#8221; background_enable_image=&#8221;off&#8221; text_orientation=&#8221;center&#8221; custom_padding=&#8221;|0px||0px|false|false&#8221; text_font_size_tablet=&#8221;&#8221; text_font_size_phone=&#8221;14px&#8221; text_font_size_last_edited=&#8221;on|phone&#8221;]<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>19 de fevereiro de 2021<br \/>Dayane Fumiyo Tokojima Machado e Min\u00e9ya Gimenes Fantim<\/p>\n<p>_______<\/p>\n<p>Revis\u00e3o: \u00c9rica Mariosa Moreira Carneiro e Maur\u00edlio Bonora Junior<br \/>Edi\u00e7\u00e3o e arte: Carolina Frandsen P. Costa<\/p>\n<p>[\/et_pb_text][et_pb_toggle open=&#8221;on&#8221; icon_color=&#8221;rgba(0,0,0,0)&#8221; admin_label=&#8221;caixa trecho inicial&#8221; _builder_version=&#8221;4.4.6&#8243; body_font_size=&#8221;18px&#8221; background_color=&#8221;#eeeeee&#8221; text_orientation=&#8221;center&#8221; custom_margin=&#8221;0px||||false|false&#8221; custom_padding=&#8221;0px||50px||false|false&#8221; border_width_all=&#8221;4px&#8221; border_color_all=&#8221;#100617&#8243; box_shadow_style=&#8221;preset4&#8243; box_shadow_color=&#8221;#ff5413&#8243;]<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><strong>Voc\u00ea n\u00e3o aguenta mais receber <em>Fake News<\/em> no grupo da fam\u00edlia? J\u00e1 cansou de corrigir os mesmos boatos toda semana? Pois voc\u00ea n\u00e3o est\u00e1 sozinho. Desde que os primeiros casos de COVID-19 come\u00e7aram a ser registrados, os potenciais riscos das desinforma\u00e7\u00f5es deixaram de ser assunto para pequenos grupos de cientistas e invadiram o dia a dia de boa parte da sociedade.<\/strong><\/p>\n<p>[\/et_pb_toggle][et_pb_button button_url=&#8221;https:\/\/drive.google.com\/file\/d\/1peOqHjFTIPXvv8fUPXuUl2DhnmFHAbUq\/view?usp=sharing&#8221; button_text=&#8221;Baixar cap\u00edtulo&#8221; button_alignment=&#8221;center&#8221; admin_label=&#8221;BAIXAR CAPITULO&#8221; _builder_version=&#8221;4.4.6&#8243; custom_button=&#8221;on&#8221; button_border_color=&#8221;#100617&#8243; button_icon=&#8221;%%1%%&#8221; button_icon_color=&#8221;#ff5413&#8243; custom_margin=&#8221;59px||||false|false&#8221; custom_margin_tablet=&#8221;&#8221; custom_margin_phone=&#8221;42px||0px||false|false&#8221; custom_margin_last_edited=&#8221;on|phone&#8221; custom_padding=&#8221;4px||9px|||&#8221; custom_padding_tablet=&#8221;&#8221; custom_padding_phone=&#8221;0px||9px||false|false&#8221; custom_padding_last_edited=&#8221;on|phone&#8221; hover_enabled=&#8221;0&#8243; box_shadow_style=&#8221;preset4&#8243; box_shadow_color=&#8221;#9b858d&#8221;][\/et_pb_button][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; admin_label=&#8221;trecho  contagem&#8221; _builder_version=&#8221;4.4.6&#8243; _dynamic_attributes=&#8221;link_option_url&#8221; background_color=&#8221;#000b1c&#8221; min_height=&#8221;381.4px&#8221; min_height_tablet=&#8221;247.2px&#8221; min_height_phone=&#8221;321.4px&#8221; min_height_last_edited=&#8221;on|tablet&#8221; custom_margin=&#8221;-9px||||false|false&#8221; custom_margin_tablet=&#8221;57px||||false|false&#8221; custom_margin_phone=&#8221;57px||-2px||false|false&#8221; custom_margin_last_edited=&#8221;on|desktop&#8221; custom_padding=&#8221;0px||0px|0px|false|false&#8221; link_option_url=&#8221;@ET-DC@eyJkeW5hbWljIjp0cnVlLCJjb250ZW50IjoicG9zdF9saW5rX3VybF9wYWdlIiwic2V0dGluZ3MiOnsicG9zdF9pZCI6IjI1OSJ9fQ==@&#8221; link_option_url_new_window=&#8221;on&#8221; module_alignment_tablet=&#8221;&#8221; module_alignment_phone=&#8221;&#8221; module_alignment_last_edited=&#8221;on|tablet&#8221; locked=&#8221;off&#8221;][et_pb_row custom_padding_last_edited=&#8221;on|phone&#8221; admin_label=&#8221;Desk + Mobile&#8221; _builder_version=&#8221;4.4.6&#8243; background_color=&#8221;rgba(0,0,0,0)&#8221; max_width_tablet=&#8221;&#8221; max_width_phone=&#8221;&#8221; max_width_last_edited=&#8221;on|phone&#8221; custom_margin=&#8221;0px|auto||auto||&#8221; custom_margin_tablet=&#8221;-95px|auto||auto||&#8221; custom_margin_phone=&#8221;-82px|auto||auto||&#8221; custom_margin_last_edited=&#8221;on|phone&#8221; custom_padding=&#8221;85px|||0px||&#8221; custom_padding_tablet=&#8221;&#8221; custom_padding_phone=&#8221;0px||||false|false&#8221;][et_pb_column type=&#8221;4_4&#8243; _builder_version=&#8221;4.4.6&#8243;][et_pb_text admin_label=&#8221;Texto&#8221; _builder_version=&#8221;4.4.6&#8243; text_text_color=&#8221;#d6cdce&#8221; text_font_size=&#8221;18px&#8221; background_color=&#8221;#000b1c&#8221; width=&#8221;100%&#8221; max_width=&#8221;100%&#8221; module_alignment=&#8221;center&#8221; min_height=&#8221;72px&#8221; custom_margin=&#8221;0px||13px||false|false&#8221; custom_margin_tablet=&#8221;0px||-49px||false|false&#8221; custom_margin_phone=&#8221;46px|-100px|0px|-100px|false|false&#8221; custom_margin_last_edited=&#8221;on|phone&#8221; custom_padding=&#8221;3px|5px||5px|false|false&#8221; custom_padding_tablet=&#8221;&#8221; custom_padding_phone=&#8221;|0px|0px|20px|false|false&#8221; custom_padding_last_edited=&#8221;on|phone&#8221; text_font_size_tablet=&#8221;&#8221; text_font_size_phone=&#8221;16px&#8221; text_font_size_last_edited=&#8221;on|phone&#8221;]<\/p>\n<p style=\"text-align: center\">Semana epidemiol\u00f3gica #107<\/p>\n<p>[\/et_pb_text][et_pb_number_counter title=&#8221;M\u00e9dia m\u00f3vel de novos casos no Brasil, na ocasi\u00e3o de publica\u00e7\u00e3o deste texto&#8221; number=&#8221;45647&#8243; admin_label=&#8221;contador m\u00e9dia m\u00f3vel&#8221; _builder_version=&#8221;4.4.6&#8243;][\/et_pb_number_counter][et_pb_text admin_label=&#8221;Texto&#8221; _builder_version=&#8221;4.4.6&#8243; text_text_color=&#8221;#d6cdce&#8221; text_font_size=&#8221;18px&#8221; background_color=&#8221;#000b1c&#8221; width=&#8221;100%&#8221; max_width=&#8221;100%&#8221; module_alignment=&#8221;center&#8221; min_height=&#8221;26.2px&#8221; custom_margin=&#8221;0px||13px||false|false&#8221; custom_margin_tablet=&#8221;&#8221; custom_margin_phone=&#8221;|-100px|0px|-100px|false|false&#8221; custom_margin_last_edited=&#8221;on|phone&#8221; custom_padding_tablet=&#8221;&#8221; custom_padding_phone=&#8221;|0px|0px|20px|false|false&#8221; custom_padding_last_edited=&#8221;on|phone&#8221; text_font_size_tablet=&#8221;&#8221; text_font_size_phone=&#8221;16px&#8221; text_font_size_last_edited=&#8221;on|phone&#8221;]<\/p>\n<p style=\"text-align: center\">1.331 \u00f3bitos registrados no dia (245.083 ao todo)<\/p>\n<p>[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; _builder_version=&#8221;4.4.6&#8243; min_height=&#8221;560px&#8221; custom_margin_phone=&#8221;-100px||||false|false&#8221; custom_margin_last_edited=&#8221;off|desktop&#8221; custom_padding=&#8221;3px|||||&#8221;][et_pb_row column_structure=&#8221;1_4,3_4&#8243; _builder_version=&#8221;4.4.6&#8243; custom_margin=&#8221;32px|auto||auto||&#8221; custom_padding=&#8221;0px|||1px||&#8221;][et_pb_column type=&#8221;1_4&#8243; _builder_version=&#8221;4.4.6&#8243;][\/et_pb_column][et_pb_column type=&#8221;3_4&#8243; _builder_version=&#8221;4.4.6&#8243;][et_pb_text _builder_version=&#8221;4.4.6&#8243;]<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Nesses \u00faltimos meses, muita gente teve que aprender a checar informa\u00e7\u00f5es. Al\u00e9m disso, tem ajudado colegas e familiares a filtrar o conte\u00fado que anda circulando por a\u00ed.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Mas, apesar disso, o resultado desse tipo de intera\u00e7\u00e3o nem sempre \u00e9 o esperado e, como consequ\u00eancia, muita gente tem ficado frustrada e sem entender por que parece que certas corre\u00e7\u00f5es n\u00e3o funcionam.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Numa tentativa de popularizar o que a gente j\u00e1 sabe a partir das pesquisas sobre desinforma\u00e7\u00e3o, um grupo de mais de 20 especialistas no tema se reuniu para publicar:<\/p>\n<h5>O Manual de Desmistifica\u00e7\u00e3o 2020<\/h5>\n<p style=\"text-align: justify\">O documento resume os resultados dos principais trabalhos da \u00e1rea e transforma tudo isso em um conjunto de recomenda\u00e7\u00f5es simples e diretas para voc\u00ea aplicar na sua rotina.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Assim, a proposta \u00e9 que cada vez mais pessoas entendam o problema e que a partir da\u00ed, possam ajudar no enfrentamento da desinforma\u00e7\u00e3o de forma estrat\u00e9gica.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Por exemplo, voc\u00ea sabia que nem sempre vale a pena corrigir um boato?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Se ele tiver pouca visibilidade, a corre\u00e7\u00e3o pode at\u00e9 sair pela culatra, tornando o boato mais popular em vez de realmente combat\u00ea-lo (veja mais detalhes na figura abaixo).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">O pessoal mal-intencionado, especialmente quem j\u00e1 faz parte de movimentos negacionistas, sabe disso e tenta<a href=\"https:\/\/datasociety.net\/library\/oxygen-of-amplification\/\"> surfar<\/a> na popularidade de jornalistas e celebridades para alcan\u00e7ar um p\u00fablico maior.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Infelizmente, muita gente vem mordendo a isca. Dessa forma, vemos ve\u00edculos jornal\u00edsticos validando desde<a href=\"https:\/\/www.technologyreview.com\/2020\/10\/07\/1009642\/mainstream-media-is-the-biggest-amplifier-of-white-house-disinformation\/\"> teorias da conspira\u00e7\u00e3o<\/a> sobre o resultado das elei\u00e7\u00f5es norte-americanas a<a href=\"https:\/\/www.nbcnews.com\/tech\/tech-news\/anti-vaccination-groups-target-local-media-after-social-media-crackdowns-n1251485\"> questionamentos<\/a> sobre a seguran\u00e7a das vacinas contra a COVID-19.<\/p>\n<blockquote><\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify\"><div id=\"attachment_1288\" style=\"width: 4510px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/linhadefundo3\/wp-content\/uploads\/sites\/301\/2021\/12\/Pag.-110.png\" data-rel=\"lightbox-image-0\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-1288\" src=\"https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/linhadefundo3\/wp-content\/uploads\/sites\/301\/2021\/12\/Pag.-110.png\" width=\"4500\" height=\"5186\" alt=\"\" class=\"wp-image-1288 size-full\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-1288\" class=\"wp-caption-text\">\u00a0O panorama estrat\u00e9gico da desmistifica\u00e7\u00e3o. Adaptado do original de Lewandowsky, S., et al, 2020, tradu\u00e7\u00e3o de Fernandes, A. et al, 2020.<\/p><\/div><\/p>\n<p>[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; fullwidth=&#8221;on&#8221; admin_label=&#8221;faixa azul escura&#8221; _builder_version=&#8221;4.4.6&#8243; background_color=&#8221;rgba(0,0,0,0)&#8221;][et_pb_fullwidth_header text_orientation=&#8221;center&#8221; header_fullscreen=&#8221;on&#8221; header_scroll_down=&#8221;on&#8221; scroll_down_icon=&#8221;%%2%%&#8221; scroll_down_icon_size=&#8221;23px&#8221; background_overlay_color=&#8221;#000b1c&#8221; logo_image_url=&#8221;https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/linhadefundo\/wp-content\/uploads\/sites\/268\/2021\/11\/100pxplanet-covid-icon.png&#8221; admin_label=&#8221;TRECHO DESTACADO&#8221; _builder_version=&#8221;4.4.6&#8243; title_font=&#8221;Akronim||||||||&#8221; title_text_color=&#8221;#eeeeee&#8221; content_font=&#8221;|300|||||||&#8221; content_text_color=&#8221;#eeeeee&#8221; content_font_size=&#8221;23px&#8221; background_color=&#8221;rgba(255,199,35,0)&#8221; background_image=&#8221;https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/linhadefundo\/wp-content\/uploads\/sites\/268\/2021\/11\/fundo_bolinhas.png&#8221; parallax=&#8221;on&#8221; module_alignment=&#8221;center&#8221; scroll_vertical_motion_enable=&#8221;off&#8221; scroll_horizontal_motion_enable=&#8221;off&#8221; motion_trigger_start=&#8221;top&#8221; border_width_all_image=&#8221;0px&#8221;]<\/p>\n<h1 class=\"et_pb_module_header et-fb-editable-element et-fb-editable-element__editing\" data-shortcode-id=\"5.0-1638058070855\" data-quickaccess-id=\"title\" style=\"text-align: left\">&#8220;<\/h1>\n<p>Em suma, voc\u00ea encontra os dois documentos, al\u00e9m de outros recursos para combater o negacionismo e a desinforma\u00e7\u00e3o (&#8230;)<\/p>\n<h1 style=\"text-align: right\">&#8220;<\/h1>\n<p>[\/et_pb_fullwidth_header][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; _builder_version=&#8221;4.4.6&#8243;][et_pb_row column_structure=&#8221;1_4,3_4&#8243; _builder_version=&#8221;4.4.6&#8243; custom_padding=&#8221;18px|||1px||&#8221;][et_pb_column type=&#8221;1_4&#8243; _builder_version=&#8221;4.4.6&#8243;][\/et_pb_column][et_pb_column type=&#8221;3_4&#8243; _builder_version=&#8221;4.4.6&#8243;][et_pb_text _builder_version=&#8221;4.4.6&#8243; custom_padding=&#8221;|5px|1px|5px|false|false&#8221;]<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">O Manual da Desmistifica\u00e7\u00e3o 2020 chega poucos meses depois da publica\u00e7\u00e3o do<a href=\"https:\/\/www.climatechangecommunication.org\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/ConspiracyTheoryHandbook_Portuguese.pdf\"> Manual das Teorias da Conspira\u00e7\u00e3o<\/a> e \u00e9 produzido pelos pesquisadores Stephan Lewandowsky e John Cook e tamb\u00e9m dispon\u00edvel em portugu\u00eas.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Em suma, voc\u00ea encontra os dois documentos, al\u00e9m de outros recursos para combater o negacionismo e a desinforma\u00e7\u00e3o na p\u00e1gina do Centro para a Comunica\u00e7\u00e3o das<a href=\"https:\/\/www.climatechangecommunication.org\/reports\/\"> Mudan\u00e7as Clim\u00e1ticas da Universidade George Mason<\/a> e na p\u00e1gina do<a href=\"https:\/\/skepticalscience.com\/translationblog.php?n=3042&amp;l=10\"> <em>Skeptical Science<\/em><\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Entretanto, atrav\u00e9s do manual, voc\u00ea tamb\u00e9m vai entender por que certos boatos continuam \u201cgrudando\u201d na cabe\u00e7a das pessoas, independente de quantas vezes eles sejam corrigidos, vai aprender a evitar que isso aconte\u00e7a e, quando n\u00e3o for poss\u00edvel prevenir, vai saber como corrigir os boatos de forma efetiva, aumentando as chances de que a corre\u00e7\u00e3o realmente funcione.\u00a0<span style=\"color: #ff5413;font-size: 16px\">\u25a0<\/span><\/p>\n<p>[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; _builder_version=&#8221;4.4.6&#8243;][et_pb_row column_structure=&#8221;1_4,3_4&#8243; _builder_version=&#8221;4.4.6&#8243; custom_padding=&#8221;18px|||1px||&#8221;][et_pb_column type=&#8221;1_4&#8243; _builder_version=&#8221;4.4.6&#8243;][\/et_pb_column][et_pb_column type=&#8221;3_4&#8243; _builder_version=&#8221;4.4.6&#8243;][et_pb_toggle open=&#8221;on&#8221; icon_color=&#8221;rgba(0,0,0,0)&#8221; admin_label=&#8221;para saber mais&#8221; _builder_version=&#8221;4.4.6&#8243; body_font_size=&#8221;14px&#8221; body_line_height=&#8221;1em&#8221; background_color=&#8221;#eeeeee&#8221; text_orientation=&#8221;center&#8221; custom_margin=&#8221;0px||||false|false&#8221; custom_padding=&#8221;0px||50px||false|false&#8221; body_text_color_tablet=&#8221;&#8221; body_text_color_phone=&#8221;&#8221; body_text_color_last_edited=&#8221;on|tablet&#8221; border_width_all=&#8221;4px&#8221; border_color_all=&#8221;#100617&#8243; box_shadow_style=&#8221;preset4&#8243; box_shadow_color=&#8221;#ff5413&#8243;]<\/p>\n<p><span style=\"color: #ff5413\">PARA SABER MAIS\u00a0<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ul>\n<li style=\"text-align: left\">Arnt, Ana. Fake News e Aux\u00edlios em tempos de Pandemia. <em>Especial COVID-19, Blogs de Ci\u00eancia da Unicamp, <\/em> Dispon\u00edvel em: <a href=\"https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/covid-19\/fake-news-e-auxilios-em-tempos-de-pandemia\/\">https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/COVID-19\/fake-news-e-auxilios-em-tempos-de-pandemia\/<\/a><\/li>\n<li style=\"text-align: left\">Carneiro, Erica Mariosa. O que \u00e9 \u201cFake News\u201d e por que devo me preocupar com isso? <em>Mindflow, Blogs de Ci\u00eancia da Unicamp<\/em> Dispon\u00edvel em: <a href=\"https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/mindflow\/?p=132\">https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/mindflow\/?p=132<\/a><\/li>\n<li style=\"text-align: left\">Carneiro, Erica Mariosa. Fake News, Desinforma\u00e7\u00e3o e Infodemia. Qual a diferen\u00e7a? <em>Mindlfow, Blogs de Ci\u00eancia da Unicamp<\/em>, 2020. Dispon\u00edvel em: <a href=\"https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/mindflow\/?p=634\">https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/mindflow\/?p=634<\/a><\/li>\n<li style=\"text-align: left\">Carvalho, Davi. Por Que As Pessoas Acreditam Em Fake News, Segundo A Psicologia Social. <em>Pol\u00edtica na cabe\u00e7a, Blogs de Ci\u00eancia da Unicamp<\/em>, 2019. Dispon\u00edvel em: <a href=\"https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/politicanacabeca\/2019\/06\/25\/fake-news-por-que-as-pessoas-acreditam-em-noticias-falsas-segundo-a-psicologia-social\/\">https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/politicanacabeca\/2019\/06\/25\/fake-news-por-que-as-pessoas-acreditam-em-noticias-falsas-segundo-a-psicologia-social\/<\/a><\/li>\n<li style=\"text-align: left\">Carvalho, Davi. Por Que \u00c9 T\u00e3o Dif\u00edcil Combater A Cren\u00e7a Em Fake News, Segundo A Psicologia Social. <em>Pol\u00edtica na cabe\u00e7a, Blogs de Ci\u00eancia da Unicamp, <\/em> Dispon\u00edvel em: <a href=\"https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/politicanacabeca\/2019\/07\/22\/por-que-e-tao-dificil-combater-a-crenca-em-fake-news\/\">https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/politicanacabeca\/2019\/07\/22\/por-que-e-tao-dificil-combater-a-crenca-em-fake-news\/<\/a><\/li>\n<li style=\"text-align: left\">Carvalho, Davi. Fake News \u2014 Como Combat\u00ea-las Com (Alguma) Efic\u00e1cia, Com Base Na Psicologia Social.<em> Pol\u00edtica na cabe\u00e7a, Blogs de Ci\u00eancia da Unicamp<\/em>, 2019. Dispon\u00edvel em: <a href=\"https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/politicanacabeca\/2019\/10\/24\/como-combater-fake-news-com-alguma-eficacia-com-base-na-psicologia-social\/\">https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/politicanacabeca\/2019\/10\/24\/como-combater-fake-news-com-alguma-eficacia-com-base-na-psicologia-social\/<\/a><\/li>\n<li style=\"text-align: left\">Flores, Nat\u00e1lia. Porque acreditar num rem\u00e9dio para a COVID-19 pode n\u00e3o ser uma boa sa\u00edda. <em>Mindlfow, Blogs de Ci\u00eancia da Unicamp<\/em>, 2020. Dispon\u00edvel em: <a href=\"https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/mindflow\/?p=258\">https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/mindflow\/?p=258<\/a><\/li>\n<li style=\"text-align: left\">Gomes, Cesar. Os 7 tipos de Fake News sobre a COVID-19. <em>Mindlfow, Blogs de Ci\u00eancia da Unicamp<\/em>, 2020. Dispon\u00edvel em: <a href=\"https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/mindflow\/?p=430\">https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/mindflow\/?p=430<\/a><\/li>\n<li style=\"text-align: left\">Gomes, Cesar. Coronav\u00edrus e Fake News na Sa\u00fade. <em>Mindlfow, Blogs de Ci\u00eancia da Unicamp<\/em>, 2020. Dispon\u00edvel em: <a href=\"https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/mindflow\/?p=222\">https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/mindflow\/?p=222<\/a><\/li>\n<li style=\"text-align: left\">Leal, Pedro. Verdades antigamente, fake news hoje em dia? <em>PEmCie, Blogs de Ci\u00eancia da Unicamp, <\/em> Dispon\u00edvel em: <a href=\"https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/pemcie\/2020\/07\/11\/verdades-antigamente-fake-news-hoje-em-dia\/\">https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/pemcie\/2020\/07\/11\/verdades-antigamente-fake-news-hoje-em-dia\/<\/a><\/li>\n<li style=\"text-align: left\">Machado, Dayane e Fantim, Mineya. Combatendo o pensamento conspiracionista com ci\u00eancia. <em>Mindflow, Blogs de Ci\u00eancia da Unicamp, <\/em> Dispon\u00edvel em: <a href=\"https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/mindflow\/?p=533\">https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/mindflow\/?p=533<\/a><\/li>\n<li style=\"text-align: left\">Nigro, Renato C\u00e2mara, Gitahy, Leda. <em>Direitos Humanos Unicamp. Como estamos trabalhando para garantir o Acesso \u00e0 Informa\u00e7\u00e3o e a Liberdade de Express\u00e3o em nossa sociedade? <\/em> Dispon\u00edvel em: <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=F5hv3U_xZpk&amp;ab_channel=DireitosHumanosUnicamp\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=F5hv3U_xZpk&amp;ab_channel=DireitosHumanosUnicamp<\/a><\/li>\n<li style=\"text-align: left\">Takata, M. Roberto. Errei. E agora? <em>Exclusivas<\/em>, <em>Blogs de Ci\u00eancia da Unicamp<\/em>, 2020. Dispon\u00edvel em: <a href=\"https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/blog\/errei-e-agora\/\">https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/blog\/errei-e-agora\/<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: left\">\u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: left\"><strong>Sobre o Manual da Desmistifica\u00e7\u00e3o 2020<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li style=\"text-align: justify\">Lewandowsky, S., Cook, J., Ecker, U. K. H., Albarrac\u00edn, D., Amazeen, M. A., Kendeou, P., Lombardi, D., Newman, E. J., Pennycook, G., Porter, E. Rand, D. G., Rapp, D. N., Reifler, J., Roozenbeek, J., Schmid, P., Seifert, C. M., Sinatra, G. M., Swire-Thompson, B., van der Linden, S., Vraga, E. K., Wood, T. J., Zaragoza, M. S. <em>The Debunking Handbook 2020<\/em>, 2020. Dispon\u00edvel em <a href=\"https:\/\/sks.to\/db2020.%20DOI:10.17910\/b7.1182\">https:\/\/sks.to\/db2020. DOI:10.17910\/b7.1182<\/a><\/li>\n<li style=\"text-align: justify\"><strong>Para baixar:<\/strong><a href=\"https:\/\/skepticalscience.com\/docs\/DebunkingHandbook2020-Portuguese.pdf\"> https:\/\/skepticalscience.com\/docs\/DebunkingHandbook2020-Portuguese.pdf<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<p>[\/et_pb_toggle][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; custom_padding_last_edited=&#8221;on|phone&#8221; admin_label=&#8221;Mobile only&#8221; _builder_version=&#8221;4.4.6&#8243; background_color=&#8221;#eeeeee&#8221; width=&#8221;100%&#8221; max_width=&#8221;100%&#8221; module_alignment=&#8221;center&#8221; custom_padding=&#8221;|50px||50px|false|false&#8221; custom_padding_tablet=&#8221;&#8221; custom_padding_phone=&#8221;|5px||5px|false|false&#8221; saved_tabs=&#8221;all&#8221; locked=&#8221;off&#8221;][et_pb_row custom_padding_last_edited=&#8221;on|phone&#8221; _builder_version=&#8221;4.4.6&#8243; background_enable_color=&#8221;off&#8221; background_enable_image=&#8221;off&#8221; background_blend=&#8221;darken&#8221; width=&#8221;100%&#8221; max_width=&#8221;2560px&#8221; max_width_tablet=&#8221;2560%&#8221; max_width_phone=&#8221;100%&#8221; max_width_last_edited=&#8221;on|phone&#8221; module_alignment=&#8221;center&#8221; custom_margin=&#8221;|auto|-58px|auto||&#8221; custom_padding=&#8221;|20px||20px|false|false&#8221; custom_padding_tablet=&#8221;&#8221; custom_padding_phone=&#8221;|0px||0px|false|false&#8221;][et_pb_column type=&#8221;4_4&#8243; _builder_version=&#8221;4.4.6&#8243; custom_padding=&#8221;|0px||0px|false|false&#8221;][et_pb_button button_url=&#8221;@ET-DC@eyJkeW5hbWljIjp0cnVlLCJjb250ZW50IjoicG9zdF9saW5rX3VybF9wYWdlIiwic2V0dGluZ3MiOnsicG9zdF9pZCI6IjYzNCJ9fQ==@&#8221; button_text=&#8221;Leia mais na parte 2: Checagem de Fatos&#8221; button_alignment=&#8221;left&#8221; _builder_version=&#8221;4.4.6&#8243; _dynamic_attributes=&#8221;button_url&#8221; custom_button=&#8221;on&#8221; button_text_size=&#8221;15px&#8221; button_text_color=&#8221;#eeeeee&#8221; button_bg_color=&#8221;rgba(16,6,23,0.82)&#8221; button_border_width=&#8221;0px&#8221; button_border_radius=&#8221;0px&#8221; button_font=&#8221;ABeeZee|700|||||||&#8221; button_use_icon=&#8221;off&#8221; box_shadow_style=&#8221;preset4&#8243;][\/et_pb_button][et_pb_post_slider include_categories=&#8221;7&#8243; orderby=&#8221;title_asc&#8221; more_text=&#8221;Abrir cap\u00edtulo&#8221; excerpt_length=&#8221;500&#8243; show_meta=&#8221;off&#8221; show_image=&#8221;off&#8221; arrows_custom_color=&#8221;#ff5413&#8243; _builder_version=&#8221;4.4.6&#8243; header_level=&#8221;h4&#8243; header_font=&#8221;ABeeZee|700||on|||||&#8221; header_text_align=&#8221;center&#8221; header_text_color=&#8221;#ffc723&#8243; header_font_size=&#8221;17px&#8221; body_text_align=&#8221;left&#8221; body_font_size=&#8221;15px&#8221; background_color=&#8221;rgba(16,6,23,0.82)&#8221; background_image=&#8221;https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/linhadefundo\/wp-content\/uploads\/sites\/268\/2021\/09\/b2500.png&#8221; background_blend=&#8221;darken&#8221; custom_button=&#8221;on&#8221; button_text_size=&#8221;15px&#8221; button_alignment=&#8221;center&#8221; width=&#8221;1800px&#8221; width_tablet=&#8221;1000px&#8221; width_phone=&#8221;&#8221; width_last_edited=&#8221;on|desktop&#8221; max_width=&#8221;100%&#8221; max_width_tablet=&#8221;&#8221; max_width_phone=&#8221;100%&#8221; max_width_last_edited=&#8221;on|phone&#8221; module_alignment=&#8221;center&#8221; content_width=&#8221;100%&#8221; content_max_width=&#8221;100%&#8221; custom_margin=&#8221;|0px||0px|false|false&#8221; custom_margin_tablet=&#8221;&#8221; custom_margin_phone=&#8221;&#8221; custom_margin_last_edited=&#8221;on|phone&#8221; custom_padding=&#8221;|0px||0px|false|false&#8221; custom_padding_tablet=&#8221;&#8221; custom_padding_phone=&#8221;|0px||0px|false|false&#8221; custom_padding_last_edited=&#8221;on|phone&#8221; body_font_size_tablet=&#8221;&#8221; body_font_size_phone=&#8221;11px&#8221; body_font_size_last_edited=&#8221;on|phone&#8221; body_line_height_tablet=&#8221;&#8221; body_line_height_phone=&#8221;1.5em&#8221; body_line_height_last_edited=&#8221;on|phone&#8221;][\/et_pb_post_slider][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Voc\u00ea n\u00e3o aguenta mais receber Fake News no grupo da fam\u00edlia? J\u00e1 cansou de corrigir os mesmos boatos toda semana? Pois voc\u00ea n\u00e3o est\u00e1 sozinho. Desde que os primeiros casos de COVID-19 come\u00e7aram a ser registrados, os potenciais riscos das desinforma\u00e7\u00f5es deixaram de ser assunto para pequenos grupos de cientistas e invadiram o dia a dia de boa parte da sociedade.<\/p>\n","protected":false},"author":362,"featured_media":892,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"on","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"2880","_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"pgc_sgb_lightbox_settings":"","_vp_format_video_url":"","_vp_image_focal_point":[],"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[23,47],"class_list":["post-1364","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-b2","tag-dayane-fumiyo-tokojima-machado","tag-mineya-gimenes-fantim"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/linhadefundo\/wp-content\/uploads\/sites\/301\/2021\/11\/img-redes.png","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/linhadefundo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1364","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/linhadefundo\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/linhadefundo\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/linhadefundo\/wp-json\/wp\/v2\/users\/362"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/linhadefundo\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1364"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/linhadefundo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1364\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/linhadefundo\/wp-json\/wp\/v2\/media\/892"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/linhadefundo\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1364"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/linhadefundo\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1364"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.blogs.unicamp.br\/linhadefundo\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1364"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}